Yukarıdaki videoda gördüğünüz parıltıların hepsi Samanyolu gibi birer galaksi (yıldız kümesi). İki büyük araştırma grubundan gökbilimciler, yaklaşık 1,2 milyon galaksinin yer aldığı, bilinen evrenin en büyük kozmik haritasını hazırladı. İki dakikalık klibe haritadaki galaksilerin çok az bir kısmı yerleştirildi.

ABD’nin New Mexico eyaletindeki Apache Point Gözlemevi’nde sürdürülen Sloan Dijital Gökyüzü Araştırması (SDSS) ve Baryon Titreşimli Spektroskopik Araştırma (BOSS)’tan çok sayıda astronom, 650 milyar küp ışık yılı hacmindeki 3 boyutlu haritayı çıkarmak için 10 yıl harcadı. (1 ışık yılı = Yaklaşık 10 trilyon kilometre.)

sdss-galaxy-map1

Yukarıda haritanın bir parçası görülüyor. Bu parçada yaklaşık 50 bin noktanın her biri bir galaksiyi temsil ediyor. Kulağa çokmuş gibi gelebilir ancak bu SDSS ve BOSS’un haritaladığı 1,2 milyon galaksinin yalnızca yüzde 3 kadarı. Her galaksinin rengi bizden ne kadar uzakta olduğunu temsil ediyor. En açık sarı renkli noktalar en yakın olanlar ve en koyu mor renkliler ise en uzaktakiler. Sarılar yaklaşık olarak 6,4 milyar ışık yılı uzaklıkta, kırmızı olanlar 6,7 milyar ışık yılı uzaklıkta, mor olanlar ise yaklaşık 7 milyar ışık yılı uzaklıktalar.

Yüzde 3’lük bu haritanın büyük ve orjinal haline yandaki linke tıklayarak ulaşabilirsiniz: SDSS

NASIL OLUŞTURULDU?

Bu galaksileri iki boyutta konumlandırmak nispeten daha kolay olsa da -gökyüzünün geceki halinin düz bir yüzeye resminin çizilmesi- onların Dünya’ya olan uzaklıklarını bulmak için her bir galaksinin ışık spektrumunun analizinin yapılması gerekti. Her gece Apache Point Gözlemevi’ndeki bilim insanları teleskobu gökyüzünün belirli noktalarına odakladı. Elde edilen veriler spektografa (her galaksinin bizden hangi hızla uzaklaştığını bulabilmek ve böylece galaksinin ne kadar uzakta olduğunu belirlemek adına ışığı analiz eden makineye) taşındı. Yıllar içinde binlerce galaksinin tam konumu belirlendi.

sdss2
Haritanın 3 boyutlu hali (SDSS)

Oluşturulan harita, Einstein’ın evrenin yapısının hangi hızda genişlediğini tahmin eden genel görelilik teorisinin kontrol edilmesine yardımcı oldu. İskoçya’daki St. Andrews Üniversitesi’nin BOSS eş başkanı Rita Tojeiro, “Bu, genel göreliliği test etmek adına şimdiye kadar yaptığımız en kesin çalışma ve genel görelilik başarıya ulaştı” açıklamasını yaptı.

Dev harita, gökbilimcilere karanlık enerjinin evrenin genişlemesini ne kadar hızlandırdığını anlamalarına yardım ediyor. Bu çalışma ile etrafımızdaki görünür maddenin yoğunluğundaki değişimler ölçülerek galaksilerin Dünya’dan ve birbirlerinden hangi hızla uzaklaştıkları tespit ediliyor. Araştırma sonuçları, Royal Astronomical Society Aylık Tebliğleri dergisinde yayınlandı.

EVRENDE NE KADAR GALAKSİ VAR?

Yukarıda da belirttiğimiz üzere SDSS ve BOSS, 10 yılda 1,2 milyon galaksiyi haritalandırabildi. Oysa ki İngiltere’deki Nottingham ve Edinburgh üniversiteleri ile Hollanda’daki Leiden Gözlemevi’nden gökbilimcilerin 15 yıllık araştırmalarına göre, görebildiğimiz evrende en az 2 trilyon galaksi bulunuyor. Her bir galakside 200 ila 400 milyar arasında yıldız olduğunu varsayarsak bilinen evrendeki yıldız sayısı, insan zihninin sınırlarını zorlayabilecek noktalara ulaşıyor. Peki ya göremediğimiz uzaklıktaki evren?

1 Comment

  1. Geri bildirim: tabletkitabesi

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s